ՀՀ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ. ՏԵՂԵԿԱԳԻՐ 3(124)2026
«ԸՆՏԱՆԵԿԱՆ ԵՎ ԿԵՆՑԱՂԱՅԻՆ ԲՌՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ ՈՒ ԸՆՏԱՆԵԿԱՆ ԵՎ ԿԵՆՑԱՂԱՅԻՆ ԲՌՆՈՒԹՅԱՆ ԵՆԹԱՐԿՎԱԾ ԱՆՁԱՆՑ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ» ՕՐԵՆՔՈՎ ՆԱԽԱՏԵՍՎԱԾ ՊԱՇՏՊԱՆԱԿԱՆ ՈՐՈՇՄԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ԳՈՐԾԵՐԻ՝ ՈՐՊԵՍ ՀԱՏՈՒԿ ՀԱՅՑԱՅԻՆ ՎԱՐՈՒՅԹԻ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՈՒՄԸ ՆԵՐՊԵՏԱԿԱՆ ՕՐԵՆՍԴՐՈՒԹՅԱՄԲ
ՍԱՄԻՆԵ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Ամփոփագիր
Հոդվածում վերհանվել են «Ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխարգելման ու ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության մասին» օրենքով նախատեսված պաշտպանական որոշման վերաբերյալ գործերի՝ որպես հատուկ հայցային վարույթի վերաբերյալ դատավարական առանձնահատկությունները ներպետական օրենսդրությամբ, որն իրավունքի տեսությունում ուսումնասիրված չէ, մինչդեռ ընտանիքում բռնությունների բացահայտման աճին զուգահեռ անհրաժեշտություն է առաջանում ոչ միայն գիտական ուսումնասիրության առարկա դարձնել, այլ նաև վերհանել իրավակիրառ պրակտիկայում առկա խնդիրները և առաջարկել հնարավոր լուծումներ ընտանիքում բռնությունները կանխարգելելու, առկա վտանգները վերհանելու և արագ չեզոքացնելու համար, քանի որ ընտանեկան բռնությունների հետևանքով ոչ միայն խախտվում են անպաշտպան անձանց իրավունքները, այլ նաև խեղաթյուրվում է հասարակության առանցքային ինստիտուտ հանդիսացող ընտանիքը, որը պետության հիմքն է: Հոդվածի ուսումնասիրության արդիականությունը պայմանավորված է ՀՀ իրավական համակարգում 2018 թվականի հուլիսի 12-ին նշված ինստիտուտի ներդրմամբ և իրավակիրառ պրակտիկայի հնարավոր խնդիրների վերհանմամբ: Հոդվածում ներկայացվել են օրենսդրական առաջարկներ, որոնք ուղղված են «Ընտանեկան և կենցաղային բռնության կանխարգելման ու ընտանեկան և կենցաղային բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության մասին» օրենքով նախատեսված պաշտպանական որոշման պրակտիկ կիրառելիության արդյունավետությանն ու ՀՀ օրենսդրության կատարելագործմանը:
Հիմնաբառեր. հատուկ հայցային վարույթ, պաշտպանական որոշում, պաշտպանական միջոց, ընտանեկան բռնություն, պատասխանատվություն:
DOI: https://10.59560/18291155-2026.3-282
Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի վեբկայքն ստեղծվել է Եվրոպական միության և Եվրոպայի խորհրդի կողմից՝ Գործընկերություն հանուն լավ կառավարման (ԳԼԿ II) ծրագրային ձևաչափի շրջանակներում ֆինանսավորվող և Եվրոպայի խորհրդի կողմից իրականացվող «Աջակցություն դատական բարեփոխումների իրականացմանը` Հայաստանում դատական իշխանության անկախության և արհեստավարժության ամրապնդումը» ծրագրի շրջանակներում: Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի վեբկայքում ներկայացված տեսակետները որևէ պարագայում չեն կարող համարվել Եվրոպական միության և/կամ Եվրոպայի խորհրդի պաշտոնական տեսակետի արտահայտում:
Սահմանադրական դատարանի պաշտոնական կայքի վերազինումը հնարավոր է դարձել Ամերիկայի ժողովրդի աջակցությամբ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Միջազգային զարգացման գործակալության (ԱՄՆ ՄԶԳ) ֆինանսավորմամբ իրականացվող՝ ԱՄՆ ՄԶԳ Հայաստանի Արդարադատության ոլորտի աջակցության ծրագրի շրջանակում: Կայքի բովանդակության պատասխանատուն ՀՀ Սահմանադրական դատարանն է: Կայքում տեղ գտած տեսակետները պարտադիր չէ, որ արտացոլեն ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության կամ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության տեսակետները: